Vermoeidheid bij kankerpatiënten is vaak nog een onderschat probleem. Vroeger kwam dit probleem niet aan de orde, want mensen met kanker overleefden niet zo lang. Door betere behandelingstechnieken zijn de overlevingskansen gestadig gestegen en mensen moeten na hun ziekte en hun behandeling zo veel mogelijk hun oude leven weer opnemen. Vermoeidheid staat hierbij vaak in de weg. Het wordt door patiënten als belangrijkste klacht gezien en beïnvloedt de dagelijkse aktiviteit meer dan pijn.

Iedereen voelt zich wel eens moe na een zware dag of een ongewone inspanning maar slaap verhelpt in dit geval de vermoeidheid. Het wordt pas een probleem wanneer de vermoeidheid ongewoon en extreem van vorm is, er geen relatie bestaat tot een vorm van aktiviteit of inspanning en niet te verhelpen is door rust of slaap. Vaak gaat het samen met verveling, gebrek aan motivatie en angst. In dit geval spreken we van chronische vermoeidheid (duurt langer dan 1 maand). Sommige ex-patiënten klagen soms nog jaren na hun behandeling van een vermoeidheidsgevoel.

De oorzaken van deze vermoeidheid vinden we enerzijds in de ziekte zelf. De tumor scheidt bepaalde eiwitten af die vermoeidheid veroorzaken. Soms is dat zelfs het eerste symptoom van kanker. Anderzijds kan het ook het gevolg zijn van de behandeling (radiotherapie, chemotherapie, operatie). Bloedarmoede speelt ook een belangrijke rol in het ontstaan van de vermoeidheid.

Vermoeidheid kan zich op verschillende vlakken uiten :
fysieke prestatie daalt
ongewone nood aan rust en slaap
concentratiestoornissen
somberheid
gebrek aan energie en interesse
sociale isolatie
verminderd prestatiegericht gedrag
uiterlijk van de patiënt

Vaak komen mensen in een vicieuze cirkel terecht : Doordat ze vermoeid zijn, gaan ze meer rusten en minder bewegen waardoor hun fysieke fitheid verder daalt (conditie, kracht) en bijgevolg hun belastbaarheid afneemt. Daardoor geraken zij meer en meer vermoeid. Zij komen als het ware in een negatieve spiraal terecht.

Wat kan je er zelf aan doen ?
Bepaal wat voor jou belangrijk is en gebruik je energie daarvoor.
Durf hulp te vragen, geef dingen uit handen.
Kook, douche, strijk, … al zittend.

Voeding :
drink veel om de chemostoffen uit het lichaam te verwijderen en eet beter regelmatig kleinere maaltijden, die rijk zijn aan energie.
Rust regelmatig : beter verschillende keren 30 min dan in één stuk 2 uur te gaan slapen. Je lichaam heeft gemiddeld genomen 30 min nodig om zich te herstellen. Daarna is je hartslag terug tot zijn rusthartslag gezakt.
Bouw slaaproutine op : ga steeds op hetzelfde uur naar bed en sta steeds op hetzelfde uur weer op.

Bewegingprogramma :
Aangepaste en goed opgebouwde bewegingsprogramma’s zijn een veel betere remedie dan meer rust nemen. Door op een goede manier te gaan bewegen, zal je de vicieuze cirkel doorbreken. Je fysiek goed voelen heeft bovendien een positieve invloed op je hele levenskwaliteit.